Zajęcia
Opis zajęć
Ornitologia


- Prowadzący:
- mgr Adam Michalak
- mgr Samuel Sosnowski
- Temat zajęć:
- Dlaczego ptaki śpiewają?
- Czas trwania:
- 2 godziny
- Przebieg zajęć:
- Przedstawienie planu zajęć, rozdanie lornetek, atlasów
- Zwrócenie uwagi na odpowiednie zachowanie w terenie każdego przyrodnika
- Omówienie funkcji śpiewu ptaków
- Pogadanka na temat usłyszanych głosów. Oznaczanie gatunku
- Sporządzenie spisu ptaków śpiewających lasu Mierzei Wiślanej.
- Cele:
- Zapoznanie z problematyką śpiewu ptaków
- Poznanie nowych terminów: terytorializm
- Rozwijanie wrażliwości słuchowej
- Zwrócenie uwagi na różnorodność głosów w lesie
- Rozpoznanie pospolitych ptaków po śpiewie
- Umiejętność posługiwania się lornetką
- Zachęcenie do samodzielnego poznawania ptaków w swoim otoczeniu
- Rozwijanie zainteresowań przyrodniczych.
- Umiejętność odpowiedniego zachowania się w terenie.
- Metody:
- Pogadanka
- Obserwacja (wzrokowa, słuchowa)
- Ćwiczenia (praca w grupach).
- Środki dydaktyczne:
- Atlas
- Lornetki
- Dyktafon.
Podsłuchiwanie w ciemnościach – o nietoperzach i echolokacji


- Prowadzący:
- mgr Tomasz Narczyński
- Czas trwania:
- 2 godziny
- Cel zajęć:
- Zapoznanie młodzieży z jedną z najmniej znanych grup ssaków - nietoperzami
- Omówienie zjawiska echolokacji
- Przedstawienie podstawowych informacji o biologii i ekologii nietoperzy, i weryfikacja powszechnych wyobrażeń i stereotypów ich dotyczących.
- Dyscypliny naukowe:
- Biologia i ekologia nietoperzy
- Podstawy akustyki – wstępne informacje o właściwościach fali dźwiękowej.
- Forma zajęć:
- Wykład
- Pogadanka
- Grupowe zajęcia terenowe.
- Środki dydaktyczne:
- Rzutnik multimedialny
- Detektory ultradźwięków.
- Przebieg zajęć:
- Zajęcia odbywaj się późnym popołudniem: pierwsza część w sali wykładowej, druga (w porze zachodu słońca, lub zaraz po zachodzie) - w terenie. Ważna informacja: Proszę o zabranie ze sobą latarek! (wystarczy jedna na dwie osoby)
- Plan zajęć:
- Wykład, pogadanka:
- Nietoperze – co o nich wiemy? - Stereotypy i skojarzenia, a fakty związane z nietoperzami. Tryb życia i niezwykłe zdolności nietoperzy, w krzywym zwierciadle wierzeń i w świetle nauki
- Dokładniejsze omówienie echolokacji - jako niepospolitej metody orientowania się w przestrzeni. Próba zrozumienia i wyobrażenia sobie jak ona działa i czym różni się od widzenia
- Omówienie, na podstawie nagrań, przykładowych dźwięków echolokacyjnych i socjalnych krajowych gatunków nietoperzy, ich rozpoznawanie. Przykłady zwierząt, które prawdopodobnie spotkamy w terenie
- Gdzie możemy spotkać nietoperze i czy jest to bardzo trudne? – omówienie siedlisk, miejsc ich aktywności, oraz spoczynku w różnych porach roku. Czy są to zwierzęta powszechne, czy rzadkie? Czemu są chronione?
- Omówienie części terenowej: obsługi detektorów ultradźwięków, oraz klucza do oznaczania nietoperzy do rodzaju, na podstawie częstotliwości i brzmienia sygnałów echolokacyjnych.
- Grupowe zajęcia terenowe:
- Wspólne wyszukiwanie nietoperzy żerujących w okolicy
- Określenie siedliska w którym występują oraz próba ich oznaczania.
- Wykład, pogadanka:
Botanika


- Prowadzący:
- mgr Artur Eichmann
- Czas trwania:
- 2 godziny
- Zajęcia nad brzegiem morza. Szata roślinna wydm nadmorskich – wydmy przedniej, białej i szarej:
- Specyfika zbiorowisk roślinnych oraz budujących je gatunków. Przystosowania roślin, zwłaszcza zasiedlających wydmę przednią i białą, do występowania na piaszczystym podłożu
- Gatunki roślin występujące wyłącznie lub głównie na wydmach nadmorskich, w tym gatunki podlegające w kraju ochronie ścisłej
- Zmiany szaty roślinnej wydm nadmorskich pod wpływem działalności człowieka. Potrzeba ochrony roślinności i flory wydm na polskim wybrzeżu Bałtyku.
- Zajęcia w lesie nadmorskim. Szata roślinna pasa leśnego w Parku Krajobrazowym Mierzei Wiślanej:
- Skład gatunkowy, budowa i specyfika nadmorskiego boru bażynowego
- Specyfika boru bagiennego, brzeziny bagiennej i lasu dębowo-bukowego
- Leśne zbiorowiska zastępcze, głównie nasadzenia sosny oraz innych gatunków drzew
- Gospodarka leśna, znaczenie lasów i ochrona zbiorowisk leśnych w pasie nadmorskim.
- Zajęcia przy torfowisku śródleśnym w zagłębieniu międzywydmowym. Szata roślinna torfowisk - specyfika zbiorowisk i flory w powiązaniu ze specyfiką siedliska:
- Powstawanie i rozwój torfowisk, tworzenie się pokładu torfu
- Poznanie przykładowych gatunków typowych dla torfowisk (m.in. torfowców, turzyc, bagna zwyczajnego, wełnianek, żurawiny błotnej)
- Rola torfowisk w retencji i zachowaniu rzadkich, ginących zbiorowisk roślinnych i rzadkich gatunków roślin (w tym wielu pod ochroną ścisłą oraz zagrożonych)
- Stan zachowania torfowisk w Europie, kraju i na Pomorzu. Znaczenie torfowisk i potrzeba ich ochrony.
- Zajęcia nad brzegiem Zalewu Wiślanego. Zbiorowiska szuwarowe, namuliskowe i łąkowe:
- Specyfika i rola zbiorowisk nadwodnych; obecność zbiorowisk o charakterze słonolubnym z udziałem gatunków halofitów
- Przyczyny występowania halofitów na wybrzeżu Bałtyku, ich rozmieszczenie i rola
- Zbiorowiska słonaw oraz gatunki halofilne, w tym chronione i zagrożone.
- Zajęcia terenowe w lesie, przy torfowisku, na wydmach nadmorskich i w szuwarach. Poznawanie zbiorowisk i flory współtworzących odwiedzane ekosystemy w pasie wybrzeża:
- Rozpoznawanie pospolitych gatunków roślin – drzew, krzewów i roślin zielnych
- Wskazywanie różnic: w budowie morfologicznej, rozmnażaniu i roli w zbiorowiskach pomiędzy gatunkami z różnych grup systematycznych
- Rośliny lecznicze, trujące i użytkowe – przykłady; rozpoznawanie po cechach morfologicznych i zapachu; znaczenie dla człowieka; częściowa ochrona wybranych gatunków
- Wyjaśnianie analogii w działaniu roślin leczniczych, a jednocześnie trujących oraz narkotyków i alkoholu; szkodliwość używek, zwłaszcza dla młodych, rozwijających się organizmów.
- Szata roślinna polskiego wybrzeża Bałtyku na przykładzie Parku Krajobrazowego Mierzei Wiślanej:
- Siedliska nadmorskie oraz występujące na nich zbiorowiska roślinne, charakterystyczne dla pasa nadmorskiego, gatunki roślin występujące w kraju wyłącznie lub głównie nad morzem
- Znaczenie przyrody nadmorskiej dla wzbogacenia różnorodności środowiska przyrodniczego kraju. Zbiorowiska nadmorskie wymagające ochrony oraz gatunki roślin związane z wybrzeżem morskim, podlegające ochronie gatunkowej.
Stopień szczegółowości prowadzonych zajęć oraz nawiązanie do wiedzy szkolnej są uzależnione od wieku i wiedzy prowadzonej grupy. Dodatkowe tematy lub treści są włączane w tok zajęć – na życzenie opiekunów grupy lub samych uczestników zajęć.
Entomologia

- Prowadzący:
- dr Marta Zakrzewska.
- Temat zajęć:
- Entomologia, czyli jak polubić owady.
- Czas trwania:
- 2 godziny.
-
Na co dzień nie zauważamy drobnych bezkręgowców żyjących w trawie, w ziemi, czy w koronach drzew. Wystarczy się zatrzymać i przyjrzeć tym maleńkim stworzeniom, by zrozumieć, że są nieodzownym elementem świata w którym żyjemy. Zajęcia terenowe odkryją przed Wami bogactwo tego mikro świata. Będziemy poławiać owady oraz zgłębiać ich tajniki i zwyczaje. W trakcie zajęć poznają Państwo wielonogich gości specjalnych. Zajęcia uczą poszanowania zwierząt i innych żywych organizmów. Część zajęć prowadzona w terenie uzależniona jest od pogody.
Chemia dla przyrodników – suchy lód – niezwykłe właściwości materii


- Prowadzący:
- mgr inż. Krystian Jakubczyk - chemik, absolwent Wydziału Chemicznego Politechniki Gdańskiej, autor kanału edukacyjnego "Chemia na 100%" na YouTube.
- Czas trwania:
- 2 godziny.
- Przebieg zajęć:
- Zajęcia warsztatowe poświęcone są właściwościom suchego lodu oraz zjawiskom fizycznym i chemicznym, które można obser wować podczas eksperymentowania ze stałym dwutlenkiem węgla. Podczas warsztatów uczniowie samodzielnie wykonują doświadczenia pod okiem prowadzącego obserwując m. in. zjawisko sublimacji, zmiany temperatury oraz właściwości dwutlenku węgla w różnych stanach skupienia. Zajęcia uzupełnione są pokazami oraz objaśnieniami prowadzącego, pomagającymi zrozumieć zachodzące procesy i powiązać je z treściami szkolnymi z zakresu chemii, fizyki oraz nauk przyrodniczych. Warsztaty kładą nacisk na aktywną pracę uczniów, obserwację i formułowanie wniosków oraz rozwijanie myślenia przyczynowo-skutkowego.
Bieg na orientację
- Prowadzący:
- mgr Przemysław Jujka.
- Czas trwania:
- 2 godziny.
- Cel zajęć:
- Nauka samodzielnego posługiwania się mapą topograficzną.
- Charakter zajęć:
- Konkurs (bieg na orientację).
- Uwaga:
- Na zajęcia zalecany jest ubiór sportowy (ale bez przesady - w trakcie zajęć trochę chodzimy, trochę też biegamy - chodzi o to by nie zakładać szpilek, klapek, lepszych ubrań itp.)
- Środki dydaktyczne:
- Mapy
- Stopery
- Telefony komórkowe (smartfony)
- Karty startowe.
- Przebieg zajęć:
- Pogadanka: co to jest bieg na orientację, jego rodzaje i odmiany, czym się charakteryzuje mapa do biegów na orientację, zwrócenie uwagi na niektóre cechy mapy (skala, uproszczenie, błędy)
- Kilka porad dotyczących posługiwania się mapą (pomiary odległości, orientowanie...)
- Omówienie konkursu, zadań do wykonania, zasad punktacji itd.
- Konkurs
- Podsumowanie (co uczestnikom sprawiało największą trudność?)
- Wręczenie nagród dla najlepszej drużyny.
Bogate wnętrze ryb
- Prowadzący:
- dr Marta Zakrzewska, mgr Beata Bieszczad
- Czas trwania:
- 2 godziny.
- Przebieg zajęć:
- Zajęcia praktyczne poprzedzone są wstępem dotyczącym anatomii, morfologii i ekologii ryb. W trakcie zajęć praktycznych uczestnicy dokonują samodzielnej sekcji ryby na przykładzie śledzia lub płotki. Mogą zaobserwować budowę wewnętrzną, prze"śledzić" wygląd organów wewnętrznych oraz zrozumieć ich funkcjonowanie.
O Warsztatach w skrócie
Zazwyczaj warsztaty zaczynają się kolacją w poniedziałek wieczorem, a kończą śniadaniem w piątek rano. W trakcie pobytu przeprowadzane jest 14 godzin zajęć (7 tematów po 2 godziny każdy). Istnieje możliwość pozostania dłużej w Kątach Rybackich w celu realizacji własnego programu. Szczegółowy plan pobytu grupa otrzymuje po przyjeździe do Kątów Rybackich.
Uwaga!
Większość zajęć, niezależnie od pory roku i warunków pogodowych, odbywa się w terenie, w myśl zasady: nie ma złej pogody – jest tylko nieodpowiedni ubiór! Dlatego proszę zwrócić młodzieży szczególną uwagę na odpowiednie ubranie. Na zajęcia z ornitologii można zabrać lornetki (jeśli ktoś posiada), na biegu na orientację potrzebny jest długopis i telefon komórkowy, a na zajęciach o nietoperzach przydatna może być latarka.
